సమాచార హక్కు చట్టం (RTI Act, 2005) పౌరులకు ప్రభుత్వ పనితీరుపై ప్రశ్నించే ఆయుధం.

సమాచార హక్కు చట్టం (RTI Act, 2005) పౌరులకు ప్రభుత్వ పనితీరుపై ప్రశ్నించే ఆయుధం.

05/April/2026 07:27    Share:   

సమాచార హక్కు చట్టం (RTI Act, 2005) అనేది సామాన్య పౌరులకు ప్రభుత్వ పనితీరుపై ప్రశ్నించే అధికారాన్ని ఇచ్చే ఒక శక్తివంతమైన ఆయుధం.
ఈ చట్టం ఎవరికి ఉపయోగపడుతుంది?
భారతదేశంలోని ప్రతి పౌరుడు ఈ చట్టాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు
ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ సేవలు (రేషన్, పెన్షన్, రోడ్ల మరమ్మతులు మొదలైనవి) సకాలంలో అందని సామాన్యులకు ఇది ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
సమాచారాన్ని కోరడానికి మీరు ఎటువంటి కారణం చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు, కేవలం మిమ్మల్ని సంప్రదించడానికి అవసరమైన వివరాలు ఇస్తే సరిపోతుంది.
ఎలా ఉపయోగించుకోవాలి? (దరఖాస్తు విధానం)
మీరు రెండు పద్ధతుల్లో RTI దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు
ఆన్‌లైన్ ద్వారా దరఖాస్తు విధానం
  • పోర్టల్ సందర్శన: కేంద్ర ప్రభుత్వ శాఖల కోసం RTI Online Portal కు వెళ్ళండి.
  • రిజిస్ట్రేషన్: మీరు నేరుగా 'Submit Request' క్లిక్ చేయవచ్చు లేదా భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోవచ్చు.
  • వివరాల నమోదు: ఫారమ్‌లో మీ పేరు, చిరునామా, మొబైల్ నంబర్ మరియు మీరు కోరుకుంటున్న సమాచారాన్ని (గరిష్టంగా 3,000 అక్షరాలు) నమోదు చేయండి.
  • ఫీజు చెల్లింపు: ₹10 రుసుమును ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్, క్రెడిట్/డెబిట్ కార్డు లేదా UPI ద్వారా చెల్లించవచ్చు. దారిద్య్ర రేఖకు దిగువన (BPL) ఉన్నవారికి ఫీజు ఉండదు, కానీ BPL కార్డును అప్‌లోడ్ చేయాలి.
  • రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్: దరఖాస్తు పూర్తయ్యాక వచ్చే ప్రత్యేక నంబర్‌ను భద్రపరుచుకోండి
  • ఆన్‌లైన్:కేంద్ర ప్రభుత్వ శాఖల కోసం RTI Online Portal ద్వారా నేరుగా దరఖాస్తు చేయవచ్చు.  https://rtionline.gov.in/
ఆఫ్‌లైన్ ద్వారా దరఖాస్తు విధానం (Offline Process)ఒకవేళ మీరు నేరుగా దరఖాస్తు చేయాలనుకుంటే ఈ దశలను అనుసరించండి:
  • దరఖాస్తు రాయడం: తెల్ల కాగితంపై తెలుగు, హిందీ లేదా ఇంగ్లీష్ భాషలో మీ ప్రశ్నలను స్పష్టంగా రాయండి.
  • అధికారి పేరు: దరఖాస్తును సంబంధిత విభాగంలోని పౌర సమాచార అధికారి (PIO) కు సంబోధిస్తూ రాయాలి.
  • ఫీజు చెల్లింపు: ₹10 రుసుమును పోస్టల్ ఆర్డర్ (IPO), డిమాండ్ డ్రాఫ్ట్ లేదా నేరుగా నగదు రూపంలో చెల్లించి రశీదు పొందవచ్చు.
  • సమర్పణ: దరఖాస్తును రిజిస్టర్ పోస్ట్ ద్వారా పంపవచ్చు లేదా నేరుగా సంబంధిత కార్యాలయంలో అందజేయవచ్చు.దరఖాస్తు రుసుముగా సాధారణంగా ₹10 చెల్లించాలి (కోర్టు ఫీజు స్టాంపులు లేదా డిమాండ్ డ్రాఫ్ట్ ద్వారా). తెల్ల రేషన్ కార్డు ఉన్నవారు (దారిద్య్ర రేఖకు దిగువన ఉన్నవారు) ఎటువంటి రుసుము చెల్లించక్కర్లేదు.
RTI చట్టం (ఉద్దేశ్యం)ఈ చట్టం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం ప్రభుత్వంలో పారదర్శకతజవాబుదారీతనం పెంపొందించడం మరియు అవినీతిని అరికట్టడం..
ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో పనులు ఎలా జరుగుతున్నాయి, నిధులు ఎలా ఖర్చవుతున్నాయి అనే విషయాలను తెలుసుకోవచ్చు.
ప్రభుత్వ నిర్ణయాల్లో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచి ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం దీని ధ్యేయం.

ముఖ్యమైన విషయాలు:
సమయ పరిమితి: దరఖాస్తు అందిన 30 రోజులలోపు సమాచారం ఇవ్వాలి. ఒకవేళ అది వ్యక్తి ప్రాణానికి లేదా స్వేచ్ఛకు సంబంధించినదైతే 48 గంటల్లోనే సమాచారం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.
మినహాయింపులు: దేశ భద్రతకు భంగం కలిగించే అంశాలు లేదా ఇతరుల వ్యక్తిగత గోప్యతకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని అధికారులు నిరాకరించవచ్చు


Breaking News

Subscribe our Newsletter