ఏప్రిల్ 17, 2026: లోక్సభలో 131వ రాజ్యాంగ సవరణ (మహిళా రిజర్వేషన్) బిల్లు వీగిపోవడంపై కాంగ్రెస్ ఎంపీ ప్రియాంక గాంధీ వాద్రా సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఈ బిల్లు వైఫల్యాన్ని "ప్రజాస్వామ్యానికి అతిపెద్ద విజయం" గా అభివర్ణించిన ఆమె, మహిళా రిజర్వేషన్లను నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్) ప్రక్రియతో ముడిపెట్టడాన్ని తాము ఎప్పటికీ అంగీకరించబోమని స్పష్టం చేశారు.బిల్లు వీగిపోయిన సందర్భంగా ఆమె మాట్లాడుతూ, "ఇది మహిళా రిజర్వేషన్ గురించిన విషయం కాదు, ప్రజాస్వామ్యం గురించిన పోరాటం. డీలిమిటేషన్ను మహిళా రిజర్వేషన్తో ముడిపెట్టడాన్ని మేము ఎన్నటికీ అంగీకరించం. ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందడం అసాధ్యం. ఇది మన దేశ ప్రజాస్వామ్యానికి ఒక పెద్ద విజయం" అని ప్రకటించారు. మహిళలకు రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనే ఉద్దేశాన్ని తాము స్వాగతిస్తున్నప్పటికీ, దాన్ని భవిష్యత్తులో జరిగే డీలిమిటేషన్తో లింక్ చేయడం మహిళలను మోసం చేసినట్లేనని, అటువంటి షరతులను తాము ఎప్పటికీ అంగీకరించబోమని ఆమె హితవు పలికారు.
హాథ్రస్, ఉన్నావ్, మణిపుర్ నేపథ్యంలో ప్రతి దాడి
తమను 'మహిళా వ్యతిరేకులు'గా చిత్రీకరించే ప్రయత్నాలను తిప్పికొడుతూ, ప్రియాంక గాంధీ కేంద్ర ప్రభుత్వ రికార్డును తీవ్రంగా ప్రశ్నించారు. హాథ్రస్, ఉన్నావ్, మణిపుర్ ఘటనలను ప్రస్తావిస్తూ ఆమె మండిపడ్డారు. "హాథ్రస్లో, ఉన్నావ్లో, మణిపుర్లో ఎలాంటి చర్య తీసుకోని వారు ఇప్పుడు మహిళా వ్యతిరేక మనస్తత్వం గురించి మాట్లాడుతున్నారా?" అంటూ ప్రశ్నించారు.
ఆయా ఘటనల్లో బాధితులకు న్యాయం చేయడంలో విఫలమైన వారికి మహిళా హక్కుల గురించి మాట్లాడే అర్హత లేదని, మహిళలపై జరుగుతున్న అకృత్యాల సమయంలో మౌనంగా ఉండి, ఇప్పుడు రాజకీయ లాభం కోసం మాట్లాడటం విడ్డూరంగా ఉందని ఆమె విమర్శించారు.
బిల్లు వీగిపోవడం వెనుక ఏముంది?
లోక్సభలో శుక్రవారం జరిగిన ఓటింగ్లో 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు-2026కు మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ అందనందున అది వీగిపోయింది. బిల్లుకు అనుకూలంగా 298 ఓట్లు రాగా, వ్యతిరేకంగా 230 ఓట్లు వచ్చాయి. ఆమోదానికి 352 ఓట్లు కావాల్సి ఉండగా, ఎన్డీయే ఈ మద్దతు సమకూర్చుకోలేకపోయింది. ఈ బిల్లు వీగిపోవడంతో, అనుబంధంగా ఉన్న డీలిమిటేషన్ బిల్లు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల చట్టాల సవరణ బిల్లులను కేంద్రం వెనక్కి తీసుకుంది.
ప్రతిపక్షాలు ఈ ఓటమిని రాజ్యాంగంపై దాడికి వ్యతిరేకంగా సాధించిన విజయంగా భావిస్తున్నాయి. లోక్సభలో ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ మాట్లాడుతూ, "మహిళల పేరుతో రాజ్యాంగాన్ని బద్దలు కొట్టే అసాంఘిక చర్యను ప్రతిపక్షాలు విఫలం చేశాయి. ఇది రాజ్యాంగంపై దాడిని ఎదుర్కొన్న పోరాటం" అని వ్యాఖ్యానించారు. ఈ బిల్లు వెనుక మోదీ ప్రభుత్వం భారత రాజకీయ నిర్మాణాన్ని మార్చడానికి పన్నిన కుట్ర ఉందని, డీలిమిటేషన్ పేరుతో రాజకీయ ప్రయోజనాలను సాధించుకోవాలనే ఉద్దేశం ఉందని విమర్శించారు.
తక్షణ అమలుపై డిమాండ్
ప్రియాంక గాంధీ మరో కీలక డిమాండ్ చేశారు. మహిళా రిజర్వేషన్లను తక్షణమే అమలు చేయాలన్నదే కాంగ్రెస్ మరియు ఇండియా (INDIA) కూటమి ప్రధాన డిమాండ్ అని ఆమె స్పష్టం చేశారు. ఎలాంటి సాంకేతిక అడ్డంకులు లేకుండా, రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియలో ఓబీసీ మహిళలకు కూడా తగిన ప్రాధాన్యత (కోటా వితిన్ కోటా) కల్పించాలని, డీలిమిటేషన్ పేరుతో కాలయాపన చేయకుండా చిత్తశుద్ధితో మహిళా బిల్లును ప్రవేశపెట్టాలని కేంద్రానికి సూచించారు. రాబోయే ఎన్నికల్లో ఈ అంశాన్నే ప్రధాన అజెండాగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్తామని ఆమె ధీమా వ్యక్తం చేశారు.
