చెడుపై మంచి సాధించిన విజయం: దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా దసరా ఉత్సవాలు!
దసరా అంటే సంస్కృతంలో దశ-హరా.. అంటే పది రోజుల పాపాలను హరించేది అని అర్థం.
ఇది చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి గుర్తుగా జరుపుకునే పండుగ. 9 రోజుల దేవీ నవరాత్రుల తర్వాత 10వ రోజును విజయదశమిగా జరుపుకుంటారు.భారతీయ సంస్కృతిలో అత్యంత విశిష్టమైన పండుగలలో ఒకటైన దసరా (విజయదశమి) వేడుకలు దేశవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అంబరాన్నంటుతున్నాయి. లోక కంటకుడైన మహిషాసురుడిని దుర్గాదేవి అంతమొందించినందుకు, అలాగే లంకాధిపతి అయిన రావణాసురుడిని శ్రీరాముడు వధించినందుకు గుర్తుగా ఈ పండుగను **"చెడుపై మంచి సాధించిన విజయంగా ప్రజలు జరుపుకుంటారు.
పండుగ వెనుక ఉన్న పురాణ గాథలు దసరా పండుగకు సంబంధించి పురాణాలలో ప్రముఖంగా మూడు కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి:
- మహిషాసుర మర్దిని: లోకాలను పీడిస్తున్న మహిషాసురుడనే రాక్షసుడితో దుర్గాదేవి తొమ్మిది రాత్రులు హోరాహోరీగా పోరాడి, పదవ రోజున అతడిని వధించి విజయం సాధించింది. అందుకే దీనికి 'విజయదశమి' అని పేరు వచ్చింది.
- రావణ వధ: త్రేతాయుగంలో శ్రీరాముడు ఇదే రోజున రావణాసురుడిని సంహరించి సీతమ్మను విడిపించాడని ఆధ్యాత్మిక వేత్తలు చెబుతారు. [1]
- పాండవుల ఆయుధ పూజ: ద్వాపరయుగంలో పాండవులు తమ అజ్ఞాతవాసం ముగించుకుని, జమ్మి చెట్టుపై దాచిన తమ ఆయుధాలను తిరిగి తీసి, శత్రువులపై విజయం సాధించిన రోజు కూడా ఇదే.
వివిధ ప్రాంతాల్లో ఆచారాలు - సంప్రదాయాలు
ఈ పండుగను దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో రకరకాల సంస్కృతులతో జరుపుకుంటారు:
- తెలుగు రాష్ట్రాలలో: ఆంధ్రప్రదేశ్లోని విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై దేవీ శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా జరుగుతాయి. తెలంగాణలో ఈ తొమ్మిది రోజులు మహిళలు ఎంతో భక్తితో 'బతుకమ్మ' పండుగను ఆడి, దసరా రోజున నిమజ్జనం చేస్తారు.
- ఆయుధ పూజ మరియు జమ్మి పూజ: దసరా రోజున వాహనాలకు, వృత్తి పరమైన పనిముట్లకు, ఆయుధాలకు పూజలు చేయడం ఆనవాయితీ. సాయంత్రం వేళల్లో ప్రజలు జమ్మి చెట్టుకు పూజలు చేసి, జమ్మి ఆకులను (బంగారంగా భావిస్తూ) పెద్దలకు ఇచ్చి ఆశీర్వాదాలు తీసుకుంటారు.
- ఇతర రాష్ట్రాలలో: ఉత్తర భారతదేశంలో 'రామలీలా' ప్రదర్శనలు నిర్వహించి రావణ దహనం చేస్తారు. మైసూర్ (కర్ణాటక)లో చాముండేశ్వరీ దేవి ఏనుగుల ఊరేగింపు, కోల్కతా (పశ్చిమ బెంగాల్)లో దుర్గాపూజ వేడుకలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
సమాజంలో ఎంతటి కీడు ఉన్నా, అంతిమంగా ధర్మమే జయిస్తుందనే గొప్ప సందేశాన్ని ఈ దసరా పండుగ మానవాళికి అందిస్తోంది..